تولید و عرضه تجهیزات آبیاری تحت فشار با امکان ارسال به سراسر کشور
آبیاری بارانی یعنی؛ پخش آب به صورت قطرات ريز و يکنواخت مانند باران برای تأمين نياز آبی گياه. در سیستم آبیاری بارانی، قطرات آب به صورت پُر فشار از میان روزنههای کوچکِ تعبیه شده (سوراخها یا نازلهای آبپاش) عبور میکند. در این سیستم، استفاده از لوازم آبیاری بارانی ضروری است. در سالهای اخیر از تجهیزات مختلفی برای اجرای سیستم آبیاری بارانی استفاده شده است. برخی از این تجهیزات کاربری سادهای دارند و البته ارزان قیمت هستند. برخی نیز پیچیدگی داشته و نیاز به ابزارهای مختلفی دارند. برخی از رایج ترین سوالات کشاورزان عبارتند از؛
مشاهده ویدئو نحوه نصب آبپاش بارانی طرح آمبو
شرکت آرکا صنعت آب برای پاسخگویی به این سوالات، مطالب پیش رو را تدوین نموده است. این اطلاعات به شما کمک میکند با دید واقع بینانه و بر اساس نیاز و شرایط خود، اقدام به اجرای طرح آبیاری نمایید.
طرح های آبیاری بارانی به شکل های مختلفی اجرا میشود. اما تقریباً تجهیزات به کار رفته در این طرح ها، یکسان است. لوازم آبیاری بارانی شامل موارد زیر میشود؛
منبع آب: در هر سیستم آبیاری تحت فشار و انتقال آب، به یک منبع یا محل ذخیره آب نیاز است. این منبع میتواند؛ چاه، قنات، رودخانه و یا استخر باشد. اگر قصد اجرای طرح آبیاری بارانی را دارید باید بدانید؛ آب در این سیستم باید از کیفیت خوبی برخوردار باشد. علاوه بر زلال بودن، مقدار نمک محلول در آب باید کمتر از 0/5 گرم در لیتر باشد.
به علاوه در آبیاری بارانی، باید تا جای ممکن، دمای آب بین 15 تا 20 درجه سانتیگراد باشد. اگر آب مورد استفاده در آبیاری بارانی، گل آلود يا شور باشد اين نمک و خاک می تواند با قرارگیری روی برگ ها، منافذ هوايی برگ را بسته و گياه را از بين ببرد. به علاوه دمای نامناسب آب نيز باعث وارد شدن شوک به گياه شده و رشد گياه را با تنش رو به رو میکند.
واحد تامین فشار: برای جاری شدن آب درون لوله ها و تامین فشار باید از پمپ آب، تانکر در ارتفاع و یا استخرِ ذخیره آب استفاده کرد. در نظر داشته باشید که اگر زمین دارای شیب است، تعبیه استخر در بلندی، ضرورت دارد. تنها در اینصورت است که آب از منبع به کنار ریشه گیاه میرسد. به طور کلی فشار آب داخل لوله ها بايد بتواند موارد زیر را فراهم نمايد؛
فیلتر تصفیه آب: فیلتر یا ایستگاه فیلتراسیون، وظیفه تصفیه ناخالصی و ذرات معلق از قبیل ماسه، شن، جلبک و… از آب را بر عهده دارد. این بخش نه تنها برای پاکسازی آب که برای حفاظت و افزایش طول عمر لوازم آبیاری بارانی ضروری است. در نظر داشته باشید که؛ بخش های مختلف سیستم آبیاری بارانی در قبال گرفتگی، سایش و رسوب آسیب پذیر است.
لوله های اصلی، نیمه اصلی و فرعی: لوله ها، عمل انتقال آب از منبع به آبپاش ها را انجام میدهند. برای تامین فشار آب درون لوله ها، حتماً به پمپ نیاز است. این لوله ها، به سه گروه تقسیم میشوند؛
نکته مهم***
برای انتخاب سایز لوله مورد نظر باید مقدار آبی که در هر لحظه قرار است از لوله عبور کند را در نظر بگیرید و به میزان آبدهی خروجی هر آبپاش توجه کنید. این آبدهی عددی بر حسب لیتر بر ساعت است. محاسبه میزان فشار آب در لوله به دو روش انجام میگیرد؛
کمربند پلی اتیلن: برای انشعاب گرفتن از لوله، از کمربند پلی اتیلن استفاده میشود. کمربند پلی اتیلن با قرار گرفتن به دور لوله این امکان را میدهد تا قسمتی از لوله را سوراخ کنید و از آن انشعابی متناسب با سایز مورد نظرتان بگیرید. معمولاً رایزر آبیاری بارانی بر روی قسمت خروجی کمربند پیچیده میشود.
مشاهده سایزهای مختلف کمربند پلی اتیلن
رایزر یا پایه آبپاش: در کل به هر لوله ای که به صورت عمود بر زمین نصب شود، رایزر (riser pipe) گفته میشود. پایه آبپاش بارانی، از جنس پلیمری بوده و تا 16 بار، فشار کاری را تحمل میکند. پایه آبپاش کار انتقال آب از لوله های فرعی به سمت آبپاش را انجام میدهد. اگر آبپاش با رایزر هم سایز نباشد، میتوان با استفاده از تبدیل دنده ای آنها را به یکدیگر متصل کرد. تبدیل دنده ای در مدل های پلیمری، گالوانیزه و پلی اتیلن تولید و عرضه میشود.
| جنس رایزرها | آلومینیومی، پلیمری، پی وی سی، پلی اتیلن و گالوانیزه |
| سایز رایزرها | 1/2، 3/4، 1/4و1، 1/2و1، 2 ، 1/2و2 ، 3 اینچ |
| طول رایزرها | 30، 40، 50، 60، 75، 100 سانتیمتر |
| وظیفه رایزر | رساندن آب به آبپاش جهت تغذیه و آبیاری گیاهان |
رایزر پلیمری زرد رنگ، رایجترین رایزر مورد استفاده کشاورزان است. این رایزر به دلیل رزوهای که در هر دو سمت دارد، به راحتی از یک سمت درون خروجی کمربند پلی اتیلن پبچیده میشود. همچنین از سمت دیگر درون شیر خودکار قرار میگیرد.
سوال برخی از کشاورزان این است که بهترین طول برای پایه آبپاش بارانی چقدر است؟ در پاسخ باید گفت؛ طول رایزر به نوع محصول زیر کشت و شعاع پاشش آبپاش بر حسب متر بستگی دارد. اگر محصول زیر کشت تا پایان فرآیند رشد، ساقه بلند میشود (مانند جو و گندم) باید طول رایزر را بیش از ساقه گیاه در زمان رشد کامل در نظر بگیرید. مثلاً برای گندم معمولاً از رایزر یک متری استفاده میکنند. به علاوه هر چقدر طول رایزر بیشتر شود، به تناسب شعاع پاشش نیز افزایش مییابد. در تصویر زیر مشخصات فنی پایه آبپاش بارانی (رایزر) با جزییات کامل و در سایزهای مختلف درج شده است؛
شیر خودکار پلیمری: این شیر امکان حرکت سیال به یک سمت را ممکن میکند. با استفاده از شیر خودکار در سیستم آبیاری بارانی، آب با حداقل افت فشار به سمت آبپاش هدایت میشود.
| جنس شیر خودکار | پلیمری، پلی استال و چدنی |
| مزایای شیر خودکار |
|
| سایزهای شیر خودکار | 1، 1/2و1، 2 اینچ |
| تحمل فشار کاری | تا 6 بار |
کلید شیرخودکار: این قطعه در دهانه شیر خودکار متصل شده و وظیفه قطع و وصل جریان آب را بر عهده دارد. با به کار گیری کلید شیر خودکار بدون تلفات آب، جریان برقرار میشود و با برداشتن کلید شیر خودکار جریان قطع میشود. کلید شیر خودکار در سایز 1 اینچ تولید میشود و از جنس پلی اتیلن یا چدن است. با اتصال کلید شیر خودکار به شیر خودکار، فشار آب یکنواخت میشود.
شیر توپی: یکی از ملزومات مهم برای اجرای هر سیستم آبیاری تحت فشار،شیر توپی است. این شیرها در دو نوع دسته پلیمری و دسته فلزی تولید میشود. بدلیل مواد اولیه که در ساخت و تولید شیر توپی استفاده میشود، سالها میتوان از این شیر جهت قطع و وصل کردن آب های با سختی بالا، استفاده کرد.
سه پایه آبپاش: سه پایه آبپاش برای استحکام و جلوگیری از تکان خوردن آبپاش به کار میرود. سه پایه آبپاش دارای سه عدد پایه از جنس آلومینیومی است و به رایزر متصل میگردد. سه پایه آبپاش در طول های 1، 1/5 و 2 متر تولید میشود. معمولاً وقتی آبپاش روی یک رایزر با طول بیش از یک متر متصل میشود، استفاده از سه پایه آبپاش ضروری است.
بست و قلاب: بست و قلاب برای رایزرهای آلومینیومی و پلیمری 1 اینچ و 2 اینچ به کار میرود. با وجود این اتصال بدون نیاز به فشار و زحمت زیاد، اهرم از رایزر جدا میشود. بست و قلاب آلومینیومی جهت اتصال آبپاش به شیر خودکار و باز کردن مسیر آب استفاده میشود. این بست و قلابها در مدل های بدون دسته، اهرمی و دسته دار تولید میشوند. بست و قلاب در سایزهای 1، 1/2 و1 و 2 اینچ تولید میشود.
آبپاش: آبپاش یکی از مهمترین قطعات در بین لوازم آبیاری بارانی است. هدفِ نصب آبپاش، پخش و توزیع یکنواخت آب در سطح مزرعه است. این اقدام باید منظم و با شدت مناسب انجام شود، به گونه ای که آب بر روی زمین جاری نشود. آبپاش بارانی در دو مدل تمام دور و تنظیمی تولید میشود. مواد اولیه آبپاش ها از جنس آلومینیوم، پلیمر، برنج و یا آهن است.
آبپاش ها را میتوان بر اساس نوع کاربری، جنس، شعاع پاشش و مکانیزم آنها تقسیم بندی کرد؛
آبپاش متحرک، دوار یا آبپاش دور زننده. این نوع آبپاشها، دارای يک قطعه نوسان کننده هستند. هنگامی که آب از نازل آبپاش خارج میشود با برخورد به اين قطعه، بدنه را چند درجه میچرخاند. آبپاشهای ضربه ای، نوعی آبپاش متحرک هستند. آبپاش تمام دور طرح آمبو، در گروه آبپاشهای ضربهای قرار میگیرد.
در آبپاش ضربهای، با خروج آب پرفشار از نازل اصلی و برخورد آب به سر چکش ضربهزن، مسير حرکت آب تغيير میکند. در ادامه نیروی فشار آب، منجر به چرخش چکش ضربهزن شده و سر چکش از مسیر آب خارج میشود. با حرکتهای متناوب چکش، آبپاش شروع به چرخش حول محور خود روی دايره کاملی (360 درجه) میکند.
در همین گروه آبپاشهایی هستند که قابلیت تنظیم زاویه چرخش را دارند. این نوع آبپاش بخشی از دايره را آبپاشی میکند سپس به اول مسير برمیگردد. آبپاش تنظیمی SR30 در این گروه قرار دارد.
در این گروه، موقعیت مکانی و سر آبپاش حرکتی ندارد و ثابت است. در این دسته آبپاشهای مخفی شونده وجود دارد. این نوع آبپاش، به آبپاش هانتر نیز معروف است. آبپاش هانتر در محفظه ای در داخل زمین نصب شده و در اثر فشار آب، از محفظه بیرون آمده و شروع به آبپاشی میکند. یکی از مشکلات آبپاش های هانتر که عموماً در فضاهای سبز مورد استفاده قرار میگیرد، این است که در اثر برخورد با ماشین چمن زنی و یا برخورد با افراد، دچار آسیب و شکستگی میشوند. برای حل این مسئله برخی از افراد از یک قطعه لوله به عنوان محافظ آبپاش استفاده میکنند. شکل زیر این راه حل را به خوبی نمایش داده است. البته همه آبپاش های مخفی شونده سر ثابت نیستند، بلکه برخی متحرک هستند. قاعدتاً مدل متحرک آن قیمت بالاتری دارد.
در جدول زیر مشخصات فنی آبپاش های شرکت آرکا صنعت آب با ذکر جزییات، قید شده است؛
مشاهده اطلاعات کامل آبپاش پلیمری و خرید
جهت رسیدن به بالاترین بهره وری، باید معیارهای زیر را در هنگام خرید آبپاش در نظر بگیرید؛
در نظر داشته باشید که؛ قیمت آبپاش بارانی به مشخصات فنی آبپاش، جنس آن و میزان کیفیت آن بستگی دارد. بنابراین برای اطلاع از قیمت به روز انواع آبپاش جهت اجرای طرح آبیاری بارانی با شرکت آرکا صنعت آب تماس بگیرید.
برای پاسخ به این سوال باید عوامل مختلفی را در نظر بگیرید. عواملی مثل؛ نوع محصول زیر کشت، اقلیم آب و هوایی، میزان نفوذپذیری خاک و سایر عواملی که در رشد و آبیاری گیاهان تاثیرگذار است. بنابراین قبل از هر گونه هزینه برای خرید تجهیزات آبیاری بارانی و یا اجرای طرح باید جزییات زیادی را بدانید. در نظر داشته باشید که اگر در منطقه گرم و مرطوب هستید یا در منطقه ای هستید که میزان و شدت تبخیر آب بالاست، اجرای طرح آبیاری بارانی به صرفه نیست. زیرا آب پخش شده در هوا، به مصرف گیاه نمیرسد و به واسطه تبخیر از دسترس گیاه خارج میشود.
اگر میخواهید بدانید اجرای آبیاری بارانی برای شما به صرفه است یا نه، به سوالات زیر پاسخ دهید؛
وقتی تمام این عوامل را در نظر گرفتید، میتوانید برای اجرای طرح آبیاری بارانی بهترین تصمیم را بگیرید. همچنین در هر مرحله میتوانید از کارشناسان فنی شرکت آرکا صنعت آب کمک بگیرید.
1. آیا میتوان هزینه های اجرای طرح آبیاری بارانی را کاهش داد؟
بله. در حال حاضر دو روش کلی برای اجرای آبیاری بارانی وجود دارد؛
آبیاری بارانی به صورت کلاسیک یعنی اجرای شبکه آبیاری با استفاده از تجهیزاتی مانند؛ آبپاش، رایزر (پایه آبپاش)، شیر خودکار، کلید شیر خودکار، کمربند پلی اتیلن و… . در این حالت هزینه اجرای طرح بالاست اما برای برخی محصولات کشاورزی بسیار کاربردی است. اگر قصد اجرای آبیاری بارانی با این روش را دارید حتماً بایستی از لوله پلی اتیلن استاندارد استفاده نمایید. زیرا فقط این لوله میتواند فشار آب را در سیستم بارانی تحمل کند.
روش دوم استفاده از لوله بارانی یا مهپاش است. این سیستم ساده تر بوده و با هزینه کمتر اجرا میشود. در سالهای اخیر برای آبیاری بارانی مزارع یونجه، زعفران و گیاهان بوته ای به طور گسترده از لوله مهپاش استفاده شده است.
2. آیا میتوان برای همه محصولات زراعی از آبیاری بارانی استفاده کرد؟
خیر. قبل از اجرای آبیاری بارانی باید نوع محصول زیر کشت، میزان نفوذ پذیری خاک، حساسیت گیاه نسبت به رطوبت و شدت وزش باد در نظر گرفته شود. بر همین اساس برخی از گیاهان ساقه بلند مانند گندم که در اثر رطوبت احتمال افزایش آفات آن وجود دارد، نباید با این روش آبیاری شوند.
3. آیا میتوان با لوله پلی اتیلن سایز 2 اینچ، آبپاش طرح آمبو را اجرا کرد؟
بله. اما برای کارایی بهتر در سیستم آبیاری بارانی، باید فشار آب، تعداد و قطر نازلهای آبپاش، دبی لوله و سایر جزییات در نظر گرفته شود.